Skip to content
BNL productdevelopment .jpg
Design for Disassembly voor een circulaire economie
Ontwerp bedenken

Design for Disassembly voor een circulaire economie

In de afgelopen jaren is er een duidelijke verschuiving waar te nemen van het traditionele lineaire economische model van productie en consumptie van goederen naar een circulaire economie. Circulaire economie is een model waarbij bestaande materialen en producten zo lang mogelijk worden gebruikt, hergebruikt, hersteld, opgeknapt en gerecycleerd om meer waarde te creëren. Op deze manier wordt de levenscyclus van producten uitgebreid.

Voor het ontwerpen van producten binnen het kader van de circulaire economie is het doel om hoogwaardige, functionele en veilige producten te leveren, die langer meegaan en ontworpen zijn voor hergebruik, reparatie en recycling. Circulariteit integreren in productontwerpen kan op verschillende manieren, één daarvan is ‘Design for Disassembly’.

Design for Disassembly (DfD) is een ontwerpproces waarbij rekening wordt gehouden met een toekomstige noodzaak om het product te repareren, upgraden of recyclen. Bij het starten van een dergelijk ontwerpproces stelt u uzelf of uw klant de volgende vragen:

  • Moet het product worden gerepareerd of onderhouden?
  • Welke onderdelen moeten mogelijk worden vervangen?
  • Wie gaat het repareren en onderhouden?
  • Kan het product opnieuw worden gebruikt, opgeknapt en doorverkocht?
  • Hoe ver moeten we demonteren?
  • Als het moet worden weggegooid, hoe kunnen we de demontage ervan tot gemakkelijk recyclebare componenten vergemakkelijken

Er zijn enkele richtlijnen opgesteld die aansluiten bij de principes voor DfD:

Kies een duurzaam materiaal

Beperk het aantal verschillende materialen, dit maakt een product eenvoudiger te demonteren, sorteren en te recyclen. Kies materialen die niet schadelijk zijn voor mensen of het milieu, die een hoge kwaliteit hebben (bestand tegen montage en demontage) en waarde behoudt bij recycling of hergebruik. Aluminium is een duurzaam materiaal omdat het kan worden gerecycled en hergebruikt . Het verliest zijn eigenschappen niet na recycling.

Kies de juiste verbindingen

Een fundamenteel principe van DfD is het minimaliseren het aantal bevestigingsmiddelen en het aantal gereedschappen dat nodig is om deze bevestigingsmiddelen te verwijderen. Voorbeelden van geschikte bevestigingsmiddelen zijn mechanische bevestigingsmiddelen zoals bouten en schroeven, klikverbindingen  en interlockverbindingen. Probeer vaste verbindingen zoveel mogelijk te beperken; lijmen en kitten maken het demonteren, scheiden en recyclen moeilijker.

Kies voor een modulair ontwerp

DfD houdt niet alleen rekening met het einde van de levensduur van een product. De toegepaste principes maken een product ook geschikt voor mogelijke reparatie, onderhoud of refurbishment. Door te kiezen voor een modulair ontwerp wordt de uitwisselbaarheid van elementen en materialen bevorderd. Een goed voorbeeld van een modulair ontwerp met aluminium extrusie is het meubel DELAKTIG van IKEA . Met een aantal type aluminium profielen kan je diverse toepassingen maken zoals een bank, stoel of bed. Door het slimme profielontwerp is het product eenvoudig te monteren en demonteren.

Ikea Delaktig sofa with parts in aluminium, design Tom Dixon

cut through of various extruded profiles on a lightbox

Eenvoudige demontage

Eenvoudige demontage is een belangrijk vereiste bij DfD. Een product wat slecht of moeilijk te demonteren is wordt automatisch ook duurder om te repareren. Het is ook niet bevorderlijk voor het recycleproces. Leg daarom gebruikte materialen en processen vast en maak een demontage en deconstructie handleiding.

Een ander voorbeeld van circulaire demontage zijn de lichtmasten van Hydro - Pole Products. Deze zijn zodanig ontworpen dat er zo min mogelijk materiaal in het product zit en aan het einde van de levensduur makkelijk gerecycled kan worden.

Boven­dien zijn er systemen ontwikkeld waarmee de producten aan het einde van hun levenscyclus via een terugnameprogramma worden inge­zameld en gedemonteerd zodat ze kunnen worden gerecycled. Als eerste ter wereld begon Hydro in 2011 met de productie van Cradle to Cradle Certified™ Silver-lichtmasten.

Wil je meer weten over circulaire economie en design for disassembly? Download dan onze whitepaper over aluminium in de circulaire economie: https://ee.hydro.com/whitepapercirculaireeconomie

Related articles